Nama dan Nasab Keturunan
Nama beliau ialah al-Nu'aiman bin 'Amr bin Rifa'ah bin
al-Harith bin Sawad bin Malik bin Ghanm bin Malik bin al-Najjar al-Ansari.
Namun dalam kitab al-Jarh wa al-Ta’dil oleh Ibn Abu
Hatim, nama beliau disebut sebagai Nu'aiman bin Rifa'ah, daripada Bani Tamim
bin Malik bin al-Najjar.
Nama Ibu Beliau
Menurut Ibnu al-Kalbi, ibunya bernama Fatimah al-Kahinah.
Saudara Perempuan
Beliau
Dikatakan saudara perempuan kepada Nu’aiman merupakan salah
seorang isteri kepada Abdul Rahman bin ‘Auf.
Dalam Musnad al-Ruyani diriwayatkan daripada Abu
Salamah yang berkata:
“Abdul Rahman bin 'Auf meninggal dunia dengan meninggalkan
empat orang isteri, (dua orang daripadanya): Umm Kulthum binti 'Uqbah bin Abu
Mu'it dan saudara perempuan Nu'aiman.”
Namun, al-Hafiz Ibnu Hajar tidak pasti sama ada Nu'aiman tersebut
adalah orang yang sama yang dibincangkan di sini atau orang lain.
Penyertaan dalam
Perang Badar
Musa bin 'Uqbah menyebutkan beliau dalam kalangan Sahabat
yang menyertai Perang Badar.
Penyertaan dalam
Bai'ah al-'Aqabah
Ibnu Ishaq menyebutkan bahawa beliau menyertai Bai'ah
al-'Aqabah yang terakhir.
Penglibatan dalam
Kesemua Peperangan Bersama Nabi SAW
Ibnu Sa'ad berkata: “Beliau menyertai Perang Badar, Uhud,
Khandaq, dan kesemua peperangan yang lain.”
Kisah Hukuman
Minum Arak
Al-Bukhari dalam Sahihnya ada meriwayatkan kisah
beliau dibawakan kepada Nabi SAW untuk dihukum kerana minum arak, namun ada
sedikit keraguan dalam kisah tersebut sama ada beliau sendiri yang dibawakan
atau anaknya. Menurut al-Hafiz Ibnu Hajar pandangan yang kuat adalah al-Nu'aiman
tersebut sendiri yang dibawakan.
Dalam hadis riwayat Ahmad pula disebutkan bahawa yang dibawakan
tersebut ialah al-Nu'aiman, tanpa ada sebarang keraguan.
Ibnu 'Abdil Barr berkata: “Sesungguhnya penama dalam kisah
ini ialah anak al-Nu'aiman.” Namun pandangan ini dipertikaikan oleh Ibnu Hajar.
Demikian juga yang disebutkan oleh al-Zubair bin Bakkar
dalam kitab al-Fukahah wa al-Muzah daripada 'Amr bin Hazm, beliau
berkata:
“Terdapat seorang lelaki di Madinah yang dipanggil al-Nu'aiman
yang terkena (hukuman kerana) minuman keras.”
Dalam riwayat tersebut, seorang lelaki daripada kalangan
sahabat Nabi SAW telah berkata kepada al-Nu'aiman: "Semoga Allah
melaknatmu," lalu Nabi SAW bersabda kepadanya:
"Janganlah engkau berbuat demikian, kerana sesungguhnya
dia mencintai Allah dan Rasul-Nya."
Menurut al-Hafiz Ibnu Hajar di dalam kitab Fath al-Bari,
orang yang melaknat tersebut ialah 'Umair, akan tetapi beliau mengatakannya
kepada 'Abdullah yang digelar sebagai Himar. Perkara ini menguatkan pendapat
mereka yang mendakwa bahawa pelaku dalam kisah ini adalah anak kepada al-Nu'aiman.
Berkemungkinan kejadian itu telah berlaku kepada al-Nu'aiman dan juga anaknya.
Gurauan
Menghadiahkan Barangan Kepada Nabi SAW Tanpa Membuat Bayaran
Al-Zubair berkata:
“Tidak ada barangan yang menarik dibawa masuk ke Madinah
melainkan al-Nu'aiman akan membelinya, kemudian membawanya kepada Nabi SAW lalu
berkata: "Ini aku hadiahkan untukmu."
Namun apabila pemilik barang tersebut datang meminta bayaran
barangannya daripada al-Nu'aiman, beliau akan membawa orang itu berjumpa Nabi SAW
dan berkata: "Berikanlah kepada orang ini harga barangannya."
Lalu Baginda bersabda: "Bukankah engkau telah
menghadiahkannya kepadaku?"
Beliau pun menjawab: "Demi Allah, sesungguhnya aku
tidak mempunyai wang untuk membayarnya, namun aku teringin untuk melihat engkau
memakannya."
Maka Baginda pun ketawa, dan mengarahkan agar pemilik barang
itu dibayar harga barangannya.
Nabi SAW Ketawa Melihat
al-Nu'aiman dan Kisah Unta yang Disembelih
Ibnu al-Kalbi menyebutkan di dalam kitab al-Jamharah
dan Ibn Duraid di dalam kitab al-Ishtiqaq bahawa apabila Nabi SAW
melihat al-Nu'aiman, Baginda tidak dapat menahan dirinya daripada ketawa.
Pada suatu hari, al-Nu'aiman telah membeli seekor unta lalu
menyembelihnya. Kemudian, pemilik unta tersebut datang untuk meminta bayarannya
namun dia tidak menjumpai al-Nu'aiman. Lalu dia mengadukannya kepada Nabi SAW,
maka Baginda bersabda:
"Marilah pergi bersama kami untuk mencarinya."
Lalu Baginda menemuinya, maka Baginda bersabda kepada
pemilik unta tersebut:
"Inilah Nu'aim."
Maka Nu'aim berkata: "Sudah tentu tidak ada yang akan
menanggung bayaran harga unta ini melainkan engkau."
Baginda pun lalu membayarnya.
Kisah Menyembelih
Unta Milik Arab Badwi dan Bersembunyi di Bawah Tanah
Al-Zubair turut meriwayatkan kisah unta tersebut dengan
susunan yang lain, melalui sanad kepada Rabi'ah bin 'Uthman, beliau berkata:
“Seorang Arab Badwi datang menemui Nabi SAW, lalu
menderumkan unta betinanya di halaman rumah Baginda.
Sebahagian Sahabat berkata kepada al-Nu'aiman al-Ansari:
"Kalaulah engkau menyembelihnya supaya kita dapat memakannya, kerana
sesungguhnya kita sudah sangat teringinkan daging."
Kemudian Arab Badwi itu keluar (dari rumah Nabi) dan
menjerit: "Aduhai untaku yang disembelih, wahai Muhammad!"
Lalu Nabi SAW keluar dan bersabda:
"Siapakah yang melakukan perkara ini?"
Mereka menjawab: "Al-Nu'aiman."
Maka Baginda mencarinya sambil bertanya tentangnya
sehinggalah Baginda mendapatinya telah masuk ke dalam rumah Duba'ah binti
al-Zubair bin 'Abd al-Muttalib, dan dia bersembunyi di dalam sebuah lubang yang
dilitupi dengan pelepah tamar di atasnya. Lalu seorang lelaki menunjukkan
kepada Nabi SAW ke arah tempat dia berada. Maka Baginda bersabda:
"Apakah yang mendorongmu untuk melakukan perbuatan
ini?"
Beliau menjawab: "Orang-orang yang telah menunjukkan
engkau ke arahku wahai Rasulullah, merekalah yang telah menyuruhku berbuat
demikian."
Baginda pun menyapu debu tanah daripada wajah al-Nu'aiman
sambil ketawa, kemudian Baginda membayarkan ganti rugi unta tersebut kepada
Arab Badwi itu.
Gurauan Nakal
Terhadap Makhramah bin Naufal dan Saidina Uthman
Al-Zubair juga berkata: Bapa saudaraku menceritakan
kepadaku, daripada datukku, dia berkata:
“Makhramah bin Naufal telah mencapai usia 115 tahun. Pada
suatu hari, dia berdiri di dalam masjid dengan niat untuk membuang air kecil.
Maka orang ramai pun menjerit kepadanya: "Masjid! Masjid!"
Lalu Nu'aiman bin Amr memegang tangannya dan membawanya
pergi, kemudian mendudukkannya di satu sudut yang lain, dan berkata kepadanya:
"Kencinglah di sini."
Orang ramai sekali lagi menjerit kepadanya.
Makhramah berkata: "Celakalah kamu semua, siapakah yang
membawa aku ke tempat ini?"
Mereka menjawab: "Nu'aiman."
Makhramah berkata: "Demi Allah, jika aku dapat
menangkapnya, aku akan memukulnya dengan tongkatku ini dengan sekuat-kuat
pukulan."
Berita tentang sumpah tersebut sampai ke pengetahuan
Nu'aiman. Lalu dia membiarkan masa berlalu (menunggu beberapa lama),
sehinggalah pada suatu hari dia mendatangi Makhramah, manakala pada ketika itu
Uthman sedang berdiri menunaikan solat di satu penjuru masjid.
Nu'aiman berkata kepada Makhramah: "Adakah kamu mahukan
Nu'aiman (untuk membalas dendam)?"
Makhramah menjawab: "Ya."
Lalu Nu'aiman memegang tangannya dan membawanya sehingga dia
diberdirikan tepat di hadapan Uthman. Uthman pula apabila sedang bersolat,
beliau tidak akan menoleh ke kiri atau ke kanan.
Nu'aiman berkata kepada Makhramah: "Ambillah, ini dia
Nu'aiman."
Maka Makhramah pun menggenggam tongkatnya erat-erat lalu
memukul Uthman dengan kuat sehingga melukakan beliau.
Orang ramai lantas menjerit kepadanya: "Kamu telah
memukul Amirul Mukminin!"
Helah Nu'aiman
Terhadap Abu Sufian bin al-Harith
Al-Zubair meriwayatkan daripada 'Abdan bin Mus'ab, beliau
berkata:
“Nu'aiman bertemu dengan Abu Sufian bin al-Harith, lalu
beliau berkata kepadanya:
"Wahai musuh Allah, engkaukah yang mengeji penghulu
golongan Ansar, Nu'aiman bin 'Amr (iaitu dirinya sendiri)?"
Maka Abu Sufian pun memohon maaf kepadanya.
Apabila dia beredar pergi, dikatakan kepada Abu Sufyan
bahawa Nu'aiman sendirilah yang berkata sedemikian kepadanya, lalu Abu Sufyan
berasa hairan dengannya.
Nu’aiman Menyamar
Menjadi Tukang Tenung Nasib
'Abdul Razzaq meriwayatkan daripada Muhammad bin Sirin
bahawa beberapa orang daripada kalangan Sahabat Rasulullah SAW singgah di suatu
kawasan air dan al-Nu'aiman bin 'Amr berkata kepada penduduk di kawasan air
tersebut: "Akan berlaku perkara sekian dan sekian," lalu mereka
membawakan kepadanya susu dan makanan. Beliau kemudian menghantarkannya kepada
sahabat-sahabatnya.
Berita tentang perkara ini sampai kepada Abu Bakar, lalu
beliau berkata: "Rupa-rupanya aku sedang makan daripada hasil tenungan
al-Nu'aiman pada hari ini," lalu beliau memuntahkan apa yang ada di dalam
perutnya.
Kisah Lucu Menjual
Suwaibit Sebagai Hamba Sewaktu Bermusafir
Imam Ahmad meriwayatkan daripada Umm Salamah bahawa Abu Bakar
keluar untuk berniaga ke Busra dan bersama-sama beliau ialah Nu'aiman dan
Suwaibit bin Harmalah, dan kedua-duanya merupakan Ahli Badar.
Suwaibit ditugaskan untuk menjaga bekalan makanan, lalu
Nu'ayman berkata kepadanya: "Berikan aku makanan."
Beliau menjawab: "Tunggu sehinggalah Abu Bakr
datang."
Nu'aiman merupakan seorang yang sangat suka ketawa dan kuat
bergurau.
Lalu beliau pergi kepada sekumpulan orang yang membawa
haiwan tunggangan (kafilah dagang), lalu beliau berkata: "Belilah
daripadaku seorang hamba Arab yang cergas tangkas."
Mereka menjawab: "Ya."
Beliau berkata lagi: "Sesungguhnya dia petah bercakap,
dan mungkin dia akan berkata: “Aku orang yang merdeka”. Maka jika kalian ingin
melepaskannya disebabkan kata-katanya itu, maka biarkanlah dia (jangan beli),
jangan kalian merosakkan urus niagaku ini."
Mereka menjawab: "Bahkan kami tetap akan
membelinya."
Lalu mereka membelinya daripada beliau dengan harga sepuluh
ekor unta betina muda.
Nu'aiman pun datang menuntun unta-unta tersebut dan berkata
(kepada para pembeli): "Ambillah, inilah dia orangnya (Suwaibit)."
Suwaibit terus berkata: "Dia berbohong, aku ialah
seorang lelaki yang merdeka!"
Mereka menjawab: "Kami telah pun diberitahu tentang
keadaanmu," lalu mereka mencampakkan tali ke lehernya, dan membawanya
pergi.
Kemudian Abu Bakar datang lalu diberitahu tentang kejadian
itu. Maka beliau dan sahabat-sahabatnya pergi menemui para pembeli tersebut,
lalu memulangkan semula unta-unta betina itu dan mengambil semula Suwaibit.
Kemudian mereka menceritakan kejadian tersebut kepada Nabi SAW,
lalu Baginda dan para Sahabat ketawa apabila teringat tentang kisah itu selama
setahun.
Kewafatan Beliau
Ibnu Sa'ad berkata: “Al-Nu'aiman terus hidup sehinggalah
beliau meninggal dunia pada zaman kekhalifahan Muawiyah (41H-60H).”
Rujukan:
Al-Isabah Fi Tamyiz al-Sahabah oleh al-Hafiz Ibnu Hajar al-‘Asqalani.
Tiada ulasan:
Catat Ulasan