Apa Itu Athar?

Dari segi bahasa:

Baki untuk sesuatu.

Dari segi istilah:

Terdapat tiga pendapat:

1 – Pendapat jumhur ulama hadis: Ia adalah sinonim dengan hadis dan khabar, iaitu ketiga-tiganya mempunyai makna yang sama.

Maka, berdasarkan pandangan ini, takrifnya adalah sama seperti takrif hadis dan khabar, iaitu:

“Perkataan, perbuatan, perakuan (taqrir), atau sifat yang disandarkan kepada Nabi Sallahu ‘alaihi wasallam.”

Al-Nawawi berkata dalam al-Taqrib wa al-Taisir: “Di sisi ulama hadis, kesemua ini dinamakan athar.”

2 - Ia berbeza daripada hadis: iaitu maksud athar adalah berlainan daripada maksud hadis. Maka takrif athar menurut pandangan ini ialah:

“Perkataan atau perbuatan yang disandarkan kepada para Sahabat dan Tabi'in.”

Ibnu Hajar berkata dalam Nuzhah al-Nazar: “Mawquf dan Maqtu' dinamakan sebagai Athar.”

3 - Di sisi ahli fiqh Khurasan: Athar berbeza daripada hadis, tetapi yang dimaksudkan dengannya ialah mawquf sahaja dan tidak termasuk maqtu'. Ini bermakna, di sisi mereka athar ialah:

“Apa yang disandarkan kepada para Sahabat.”

Mereka mengkhususkan athar bagi mawquf dan khabar bagi marfu’.

Kesimpulan Ringkas:

Athar dari segi istilah (3 Pendapat):

1 - Jumhur Ulama Hadis: Sinonim dengan hadis dan khabar, iaitu segala perkataan, perbuatan, perakuan, atau sifat yang disandarkan kepada Nabi sallahu ‘alaihi wasallam.

2 - Sebahagian Ulama (seperti Ibnu Hajar): Berbeza daripada hadis, iaitu merujuk kepada apa yang disandarkan kepada Sahabat dan Tabi'in (mawquf dan maqtu').

3 - Ahli Fiqh Khurasan: Terhad kepada apa yang disandarkan kepada Sahabat sahaja (mawquf).

 Sumber:

- Bulugh al-Amal Min Mustholah al-Hadith Wa al-Rijal oleh Prof Dr Muhammad Mahmud Ahmad Bakkar

- Mausu'ah 'Ulum al-Hadis Wa Fununihi oleh Dr Sayyid Abdul Majid al-Ghauri