Tuesday, November 14, 2017

Ini pun engkau nak tulis?

- Al-Imam Ibnu Hibban (270H-354H) merupakan pengarang kitab al-Anwa' Wa al-Taqasim yang juga dikenali sebagai Sahih Ibnu Hibban. Beliau merupakan murid kanan kepada al-Imam Ibnu Khuzaimah (223H-311H) yang merupakan pengarang kitab Sahih Ibnu Khuzaimah.

- Ibnu Hibban sentiasa mendampingi gurunya itu sama ada ketika bermukim mahupun ketika bermusafir. Beliau akan bertanya dan mencatit apa sahaja yang diucapkan oleh Ibnu Khuzaimah. Sikap Ibnu Hibban ini kadangkala menyebabkan gurunya itu berasa rimas.

- Yaqut al-Hamawi dalam kitab Mu'jam al-Buldan meriwayatkan daripada Abi Hamid Ahmad bin Muhammad bin Sa'id al-Naisaburi, beliau berkata:

"Kami bersama-sama dengan Abi Bakar Muhammad bin Ishaq bin Khuzaimah ketika dalam perjalanan dari Naisabur (Iran). Bersama-sama kami juga ada Abu Hatim al-Busti (Ibnu Hibban). Beliau banyak bertanya kepada Ibnu Khuzaimah sehingga menyebabkan Ibnu Khuzaimah berasa rimas.

Lalu Ibnu Khuzaimah berkata kepadanya: "Wahai si dungu, pergi jauh daripadaku. Jangan menggangguku."

Lantas Ibnu Hibban menulis kata-kata Ibnu Khuzaimah tersebut.

Lalu ditanya kepada Ibnu Hibban: "Ini pun engkau nak tulis?"

Ibnu Hibban menjawab: "Ya. Aku tulis semua yang Ibnu Khuzaimah cakap."

Sunday, November 12, 2017

Kewarakan al-Imam al-Bukhari

- Salah satu tanda kewarakan al-Imam al-Bukhari (194H-256H) ialah beliau jarang-jarang untuk mensifatkan seseorang perawi itu sebagai pendusta atau pemalsu hadith. Bahkan beliau akan gunakan istilah yang lain seperti فيه النظر (padanya ada pertikaian), سكتوا عنه (ahli hadith mendiamkan diri daripadanya), منكر الحديث (mungkar hadithnya) yang lafaz-lafaz ini membawa maksud kritikan berat di sisi beliau.

- Al-Imam al-Bukhari pernah berkata: “Aku berharap aku bertemu dengan Allah dan tidaklah aku dihisab bahawa aku pernah mengumpat seorang pun.”

- Kata al-Hafiz al-Zahabi: “Apa yang Al-Imam al-Bukhari kata itu benar. Sesiapa yang melihat kalam beliau berkenaan al-jarh wa al-ta’dil (kritikan dan pujian kepada perawi hadith) akan mengetahui kewarakan beliau ketika berbicara tentang manusia dan keserhanaan beliau pada perawi yang beliau daifkan. Beliau kerap kali gunakan istilah منكر الحديث, سكتوا عنه, فيه النظر dan yang seumpama dengannya. Jarang sekali beliau akan kata: Si fulan itu pendusta atau memalsukan hadith. Sehinggakan beliau berkata: Jika aku kata si fulan itu ada pertikaian pada haditnya, maka dia adalah perawi yang dituduh (berdusta/memalsukan hadith) dan sangat daif. Inilah maksud perkataan beliau ‘tidaklah aku dihisab bahawa aku pernah mengumpat seorang pun’. Ini - demi Allah - adalah setinggi-tinggi sifat warak.”

- Sifat warak ini juga sebenarnya diwarisi daripada ayahnya. Ahmad bin Hafs berkata: “Aku bertemu dengan Abu al-Hasan, yakni Ismail (ayah al-Imam al-Bukhari) ketika beliau hampir wafat. Beliau berkata: Tidaklah aku tahu bahawa ada sedirham pun daripada hartaku bersumber daripada perkara haram dan sedirham pun daripada perkara syubhah.”

Sumber:

Siyar A’lam al-Nubala’ karangan al-Hafiz al-Zahabi.

Friday, November 10, 2017

Syeikh Badruddin al-Hasani


- Syeikh Badruddin al-Hasani al-Syafi'e (1850M-1935M) merupakan seorang Syeikh di Darul Hadith, Dimasyq, sebuah madrasah hadith yang al-Imam al-Nawawi dan beberapa ulama hadith yang lain pernah mengajar di situ.

- Sayyid Ahmad al-Siddiq al-Ghumari memuji guru ijazah beliau ini sebagai seorang syeikh dataran Syam, seorang yang alim, zuhud dan warak.

- Beliau akan keluar dari rumahnya sebelum subuh menuju ke Darul Hadith. Beliau akan bersolat subuh di situ. Setelah selesai solat subuh, beliau akan duduk di sebuah bilik lalu para pelajar akan datang belajar dengan beliau. Ketika sedang mengajar sesuatu subjek, akan ada pelajar lain yang menunggu di luar untuk belajar subjek lain dengan beliau. Beliau akan duduk di situ sepanjang siang untuk mengajar.

- Beliau berpuasa setiap hari sepanjang tahun sejak 50 tahun dulu. Hanya pada dua hari raya sahaja beliau tidak berpuasa.

- Beliau seorang yang warak dan zuhud. Mempunyai wajah dan uban yang bercahaya. Sangat banyak berzikir dan berselawat ke atas Nabi sallahu ‘alaihi wasallam. Jika ada yang bertanyakan soalan, beliau akan menjawab sekadarnya sahaja kemudian kembali berzikir dan berselawat.

- Beliau tidak suka berfatwa. Jika ada yang meminta fatwa, beliau akan suruh minta kepada orang lain. Beliau juga tidak suka jadi imam solat kerana sikap tawaduknya dan tidak mengambil tahu tentang hal keduniaan. Keadaan beliau sama ada mengajar ataupun berzikir sahaja.

- Beliau tidak menulis kecuali hanya beberapa risalah kecil sahaja seperti syarah al-Baiquniyyah. Ketika ada orang meminta beliau untuk menulis, beliau jawab: “Apa yang ulama tulis sudah mencukupi.”

- Umur beliau panjang sehingga ulama-ulama Syam yang tua dan muda adalah murid beliau.

- Pernah sekali beliau keluar berziarah ke beberapa tempat. Apabila beliau kembali ke Dimasyq, orang ramai sanggup beratur sekitar dua jam di kiri dan kanan jalan untuk bertemu dengan beliau. Jumlah orang ketika itu lebih daripada 100 ribu orang.

- Beliau tidak menerima tetamu kecuali di Darul Hadith. Orang yang menziarahi beliau pun tidak duduk lama dengan beliau, sekadar menyampaikan salam kemudian duduk seketika. Kemudian khadam beliau akan akan beri isyarat supaya keluar. Kadang-kadang ada orang-orang kaya dan tokoh kehormat datang jumpa beliau, beliau tidak izinkan mereka duduk. Kemudian mereka akan berlalu pergi. Kalau ada orang yang boleh duduk lama dengan beliau sekitar 20 minit atau setengah jam dan boleh tanya banyak soalan dengannya, itu akan dianggap karamah orang tersebut.

Sumber:

- Kitab Bahr al-‘Amiq Fi Marwiyat Ibn al-Siddiq karangan Sayyid Ahmad bin al-Siddiq al-Ghumari.

Thursday, November 9, 2017

Hadis palsu: Berkerjalah untuk dunia seolah-olah kamu akan hidup selamanya...

اعمل لدنياك كأنك تعيش أبداً واعمل لآخرتك كأنك تموت غداً

"Bekerjalah untuk dunia seolah-olah kamu akan hidup selamanya.Beribadahlah untuk akhirat seolah-olah kamu akan mati esoknya."

Lafaz seperti ini tidak diriwayatkan daripada Nabi sallahu 'alaihi wasallam sebagaimana yang ditegaskan oleh Sayyid Ahmad al-Siddiq al-Ghumari dalam Subul al-Huda dan Sayyid Abdullah al-Siddiq al-Ghumari dalam ulasan beliau ke atas kitab al-Maqasid al-Hasanah. Sebaliknya ia diriwayatkan dengan sanad yang daif daripada kata-kata Abdullah bin 'Amru, itu pun lafaz yang berbeza.

Sayyid Ahmad al-Ghumari menulis dua buah risalah tentang kepalsuan hadis ini iaitu 'Iyyaka Min al-Ightirar Bi Hadith I'mal Li Dunyaka' dan ringkasannya yang berjudul 'Subul al-Huda Fi Ibthal Hadith I'mal Li Dunyaka Ka Annaka Ta'isyu Abada'.

Diriwayatkan oleh Ibnu al-Mubarak dalam az-Zuhd, Ibn Qutaibah dalam Uyun al-Akhbar dan al-Harith dalam Musnadnya dengan sanad terputus daripada Abdullah bin Amru, katanya:

"احرث لدنياك كأنك تعيش أبداً، واحرث لأخرتك كأنك تموت غداً".

"Bercucuk tanamlah untuk duniamu seolah-olah kamu akan hidup selama-lamanya dan bercucuk tanamlah untuk akhiratmu seolah-olah kamu akan mati esok hari”.

Manakala lafaz yang mirip yang diriwayatkan daripada hadis Nabi sallahu 'alaihi wasallam tetapi dengan sanad daif adalah seperti di bawah:

"اعمَلْ عملَ امريءٍ يظنّ أن لن يموت أبداً، واحذّرْ حذرَ امريءٍ يخشى أن يموت غداً."

"Beramallah seperti amalan orang yang menyangka dia tidak akan mati selama-lamanya dan berwaspadalah seperti waspada orang yang takut dia akan mati esok hari”.

Lafaz ini tak ada disebut 'dunia' dan 'akhirat'. Secara zahir, kesemuanya berkait dengan amal akhirat sahaja. Ia diriwayatkan oleh al-Baihaqi dalam Sunannya secara lafaz panjang dan ad-Dailami dalam Musnad al-Firdaus secara lafaz pendek drp Abdullah bin Amru. Al-Hafiz as-Suyuti mengisyaratkannya sebagai daif dan Syeikh al-Munawi mengulas: "Demikian kerana pada sanadnya terdapat perawi majhul dan ada kelemahan”.

P/S: Sebahagian tulisan ini saya ambil dari tulisan Ustaz Khafidz Soroni dan sebahagian lagi tulisan saya sendiri.

Wednesday, November 8, 2017

Kesedihan al-Hafiz Ibnu al-Mulaqqin tatkala terbakar maktabahnya

- Al-Hafiz Ibnu al-Mulaqqin (m. 804H) merupakan salah seorang guru al-Hafiz Ibnu Hajar.

- Beliau terkenal sebagai seorang yang mempunyai banyak penulisan. Kata al-Hafiz al-Sayuti dalam Tadrib al-Rawi: "Empat orang yang sezaman: Al-Siraj al-Bulqini, al-Siraj Ibnu al-Mulaqqin, al-Zain al-'Iraqi dan al-Nur al-Haithami. Yang paling alim di antara mereka dalam fiqh adalah al-Bulqini, yang paling alim dalam hadith dan matan-matanya adalah al-'Iraqi, yang paling banyak penulisannya adalah Ibnu al-Mulaqqin dan yang paling banyak menghafal matan hadith adalah al-Haithami."

- Beliau menghasilkan kitab takhrij hadith antara yang terbesar dalam sejarah Islam iaitu kitab al-Badr al-Munir yang mentakhrijkan hadith-hadith dalam kitab al-Syarh al-Kabir karangan al-Rafi'ie.

- Beliau gemar menhimpunkan kitab dan mempunyai sebuah maktabah yang besar yang menghimpunkan kitab-kitab yang langka. Dikatakan bahawa koleksi buku beliau lebih banyak daripada al-Hafiz al-'Iraqi. Kata al-Hafiz Ibnu Hajar: "Aku tidak pernah melihat sesiapa pun di Kaherah ini yang lebih banyak kitab daripadanya."

- Ketika penghujung usia beliau, maktabah beliau terbakar sehingga sebahagian besar penulisan beliau turut terbakar. Terbakarnya maktabah beliau ini menyebabkan beliau bersedih yang bersangatan sehingga menyebabkan akal fikiran beliau berubah. Anaknya mengambil keputusan mengurung beliau di dalam rumah dan menghalang orang ramai bertemu dengannya.

- Kata Syeikh Ahmad Ma'bad Abdul Karim: "Kita ini kalau semua terbakar tapi dapur selamat tak ada masalah lagi. Selama mana sandwic ada, yang lain naik pergi jahanam pun tak apa."




Sunday, October 29, 2017

Takhrij Hadith: Nasihat Luqman al-Hakim kepada anaknya

 Soalan:

إن لقمان قال لابنه يا بني عليك بمجالسة العلماء واسمع كلام الحكماء فإن الله ليحيي القلب الميت بنور الحكمة كما يحيى الأرض الميتة بوابل المطر

*درجة الحديث: هو من طريق عبيد الله بن زحر عن علي بن يزيد عن القاسم

*الراوي: أبو أمامة الباهلي

* المحدث: المنذري في الترغيب والترهيب - 1/89

Ust, nok tanye... Darjat hadis... Kat situ ye kata drpd toriq ubaidillah... Maksud ye gane?... Soheh ke... Dhaif ke... Gane?

Jawapan:

إِنَّ لُقْمَانَ قَالَ لِابْنِهِ: يَا بُنَيَّ عَلَيْكَ بِمَجَالِسِ الْعُلَمَاءِ، وَاسْتَمِعْ كَلَامَ الْحُكَمَاءِ، فَإِنَّ اللهَ يُحْيِي الْقَلْبَ الْمَيِّتَ بِنُورِ الْحِكْمَةِ كَمَا يُحْيِي الْأَرْضَ الْمَيْتَةَ بِوَابِلِ الْمَطَرِ

Rasulullah sallahu ‘alaihi wasallam bersabda:

“Luqman (al-Hakim) berkata kepada anaknya, Wahai anakku, hendaklah kamu berdamping dengan ulama dan mendengar kalam hukama. Sesungguhnya Allah akan menghidupkan hati yang mati dengan cahaya hikmah sebagaimana dihidupkan bumi yang mati dengan hujan yang lebat.”

Hadis ini daif.

Hadis ini diriwayatkan oleh al-Thabarani dalam al-Mu’jam al-Kabir dan al-Ramahurmuzi dalam Amthal al-Hadith daripada jalur perawi Abi al-Muhallab, Mutharrih bin Yazid daripada ‘Ubaidillah bin Zahr al-Dhamri daripada ‘Ali bin Yazid al-Alhani daripada al-Qasim bin Abdul Rahman al-Syami daripada Abi Umamah.

Abu al-Muhallab, ‘Ubaidillah bin Zahr dan Ali bin Yazid, ketiga-tiganya adalah daif.

Kata al-Haithami dalam Majma’ al-Zawaid: “Dalam sanadnya ada ‘Ubaidullah bin Zahr (yang meriwayatkan) daripada ‘Ali bin Yazid, kedua-dua mereka adalah daif yang tidak boleh dijadikan hujah dengannya.”

Al-Hafiz al-Sayuthi menilai sanadnya sebagai daif dalam al-Durr al-Manthur.

Takhrij Hadith: "Ketergesa-gesaan itu dari syaitan..."

Soalan:

Mohon pencerahan tentang hadis berikut :

“Dikatakan, “Ketergesa-gesaan itu dari syaitan, kecuali dalam lima perkara: menghidangkan makanan jika tetamu telah hadir, mengurusi jenazah jika telah meninggal dunia, menikahkan anak gadis jika telah baligh, menunaikan utang jika telah sampai tempoh, dan bertaubat dari dosa jika telah melakukan dosa”.

(HR. Abu Nu’aim dalam Al-Hilyah (8/78))

Jawapan:

العجلة من الشَّيْطَان إِلَّا فِي خَمْسَة فَإِنَّهَا من سنة رَسُول الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم إطْعَام الطَّعَام وتجهيز الْمَيِّت وتزويج الْبكر وَقَضَاء الدَّين وَالتَّوْبَة من الذَّنب

Lafaz seperti ini diriwayatkan oleh Abu Nu’aim dalam Hilyah al-Auliya daripada kata-kata Hatim al-Ashom (w. 237H) tapi  kandungannya diambil daripada hadis Nabi sallahu ‘alaihi wasallam. Antaranya hadis berikut:

الأَنَاةُ مِنَ اللَّهِ وَالعَجَلَةُ مِنَ الشَّيْطَانِ

“Kehati-hatian itu daripada Allah dan ketergesa-gesaan itu daripada syaitan.”

Riwayat al-Termizi daripada Sahl bin Sa’ad. Kata al-Termizi (dalam sebahagian manuskrip Sunan al-Termizi): “Hadis hasan gharib.” Abu Ya’la meriwayatkan daripada Anas bin Malik dengan lafaz yang lebih kurang sama.

التؤدة في كل شيء خير إلا في عمل الآخرة

“Kehati-hatian/perlahan-lahan pada setiap perkara itu baik kecuali pada amalan akhirat (maka perlu disegerakan).”

Riwayat Abu Daud daripada Sa’ad bin Abi Waqqas dengan sanad yang daif.

ثَلَاثٌ يَا عَلِيُّ لَا تُؤَخِّرْهُنَّ: الصَّلَاةُ إِذَا آنَتْ، وَالْجَنَازَةُ إِذَا حَضَرَتْ، وَالْأَيِّمُ إِذَا وَجَدَتْ كُفْؤًا

“Tiga perkara wahai Ali, jangan dilambat-lambatkan: Solat apabila telah tiba (waktunya), (solat) jenazah apabila telah hadir (jenazahnya), wanita bujang apabila telah ada pasangan yang sekufu.”


Riwayat Ahmad, al-Termizi, al-Hakim dalam al-Mustadrak dan lain-lain. Al-Hakim mensahihkannnya dan dipersetujui oleh al-Zahabi.