Sunday, August 18, 2019

Terlalu Asyik Dengan Hadis


- Muhammad bin Ahmad al-Wa’iz berkata:

“Abu Bakar bin al-Baghandi (البَاغَنْدِيُّ) bangun untuk menunaikan solat lalu beliau bertakbir. Kemudian beliau berkata: Telah menceritakan kepada kami Muhammad bin Sulaiman Luwain.

Kami mengucapkan tasbih. Lalu barulah beliau membaca:

بِسمِ اللَّهِ الرَّحمٰنِ الرَّحيمِ. الحَمدُ لِلَّهِ رَبِّ العالَمينَ."

- Diriwayatkan juga daripada beliau (al-Baghandi) bahawa beliau pernah berkata:

“Telah diberikan kepadaku kecintaan kepada hadis. Aku telah melihat Nabi sallahu ‘alaihi wasallam (di dalam mimpi) tetapi aku tidak meminta kepada baginda: Doakanlah untukku. Sebaliknya aku bertanya kepada baginda: Wahai Rasulullah, siapakan yang lebih mantap dalam hadis: Mansur atau al-A’masy? Baginda menjawab: Mansur, Mansur.”

- Kata Ibnu Kathir: “Beliau kadang-kala menyebut beberapa buah hadis berserta sanad-sanadnya dalam solat dan tidur dalam keadaan beliau tidak sedar!”

[‘Uluw al-Himmah, Muhammad Ahmad Isma’il al-Muqaddam]

_____________

Muhammad bin Muhammad bin Sulaiman, Abu Bakar al-Baghandi (m. 312 H) salah seorang huffaz hadis. Beliau mengembara untuk menuntut hadis ke Kufah, Syam, Mesir, Basrah dan lain-lain. Beliau menetap di Baghdad dan meninggal dunia di situ. Antara guru beliau ialah Ali bin al-Madini dan Ibnu Abi Syaibah. Muridnya yang terkenal ialah al-Thabarani dan Ibnu Syahin. Beliau gemar melakukan tadlis sehingga beliau dicela oleh beberapa ahli hadis sehingga ada yang menyifatkan beliau sebagai pendusta. Tetapi beliau telah dipertahankan oleh Ibnu ‘Adi, al-Khatib al-Baghdadi, al-Zahabi dan lain-lain.

Ditulis oleh hamba Allah yang banyak silapnya:
Zulhusni Mat Resat
18/8/2019

Gunung Semanggol, Perak.


Saturday, August 17, 2019

Hadis Yang Tidak Diketahui Oleh Imam al-Bukhari

Muhammad bin Abi Hatim al-Warraq berkata:

“Aku pernah mendengar Muhammad bin Isma’il (al-Bukhari) berkata: Murid-murid ‘Amru bin ‘Ali (al-Fallas) berbincang denganku tentang sebuah hadis. Maka aku katakan: Aku tidak mengetahui tentangnya. Mereka berasa gembira tentang perkara tersebut. Mereka kemudian bertemu dengan ‘Amru bin Ali dan berkata kepadanya: Kami berbincang dengan Muhammad bin Isma’il al-Bukhari tentang suatu hadis dan dia tidak mengetahuinya. ‘Amru bin ‘Ali lalu berkata: Hadis yang tidak diketahui oleh Muhammad bin Isma’il adalah bukan hadis (sebenarnya).”

[Tarikh Baghdad, al-Khatib al-Baghdadi]

‘Amru bin ‘Ali al-Fallas (m. 249 H) adalah seorang imam, al-Hafiz dan naqid. Beliau merupakan guru kepada imam hadis yang enam, Abu Hatim al-Razi dan Abu Zur’ah al-Razi.

Ditulis oleh hamba Allah yang banyak silapnya:
Zulhusni Mat Resat
18/8/2019
Gunung Semanggol, Perak.

Kesusahan Imam al-Bukhari Demi Ilmu


Imam al-Bukhari (m. 256 H) pernah berkata:

"Aku keluar untuk belajar dengan Adam bin Abi Iyas. Wang belanjaku lewat tiba kepadaku sehingga aku terpaksa makan rumput. Aku tidak pernah menceritakan perkara tersebut kepada sesiapapun. Apabila tiba hari ketiga, datang kepadaku seorang yang tidak aku kenali. Dia memberikan kepadaku sebungkus wang dinar dan berkata kepadaku: "Gunakanlah untuk dirimu."

[Siyar A'lam al-Nubala, al-Hafiz al-Zahabi]

Ditulis oleh hamba Allah yang banyak silapnya:
Zulhusni Mat Resat
17/8/2019
Gunung Semanggol, Perak.

Tuesday, August 6, 2019

Manhaj Imam Ibnu Khuzaimah Dalam Penyusunan Sahih Ibnu Khuzaimah



- Kitab ini diringkaskan oleh Ibnu Khuzaimah (m. 311 H) daripada sebuah kitab ringkasan (ringkasan pertama) yang lebih besar daripadanya. Kitab ringkasan pertama ini merupakan ringkasan kepada sebuah kitab yang berjudul ‘al-Musnad al-Kabir’. Disebabkan itu beliau menamakan kitab ini sebagai ‘Mukhtasar al-Mukhtasar Min al-Musnad al-Sahih ‘An al-Nabi sallahu ‘alaihi wasallam’.

- Hadis-hadis di dalam kitab ini tidaklah semuanya berada di tahap sahih yang tertinggi,  bahkan ada hadis yang tidak mencapai tahap sahih tetapi masih berada dalam lingkungan hadis yang yang dapat diterima dan dapat dijadikan hujah atau dikenali sebagai hadis hasan.

- Beliau turut memasukkan hadis-hadis daif sebagai syawahid dan mutaba’at (hadis sokongan).

- Beliau hadis-hadis dalam kitab ini berdasarkan kitab (bab besar) dan bab kecil. Bermula dengan kitab wuduk, kitab solat dan seterusnya. Dalam setiap kitab, beliau akan meletakkan beberapa bab-bab kecil.

- Beliau memasukkan hadis-hadis yang bersambung sanadnya kepada Rasulullah sallahu ‘alaihi wasallam. Jika hadis tersebut mempunyai lebih daripada satu sanad, maka beliau akan menjelaskannya.

- Kebiasaannya beliau akan memberi ulasan berkenaan sanad dan matan hadis. Beliau juga memberi perhatian tentang ketepatan lafaz hadis yang diriwayatkan serta penjelasan perselisihan perawi dalam meriwayatkan lafaz-lafaz hadis.

- Beliau juga  menyebutkan tarjih dan istinbath beliau terhadap hadis berdasarkan peletakan bab (tarajim al-abwab) dalam kitab ini sebagaimana yang dilakukan oleh Imam al-Bukhari, Imam Abu Daud dan lain-lain.

- Menurut al-Hafiz al-Sayuthi, kedudukan Sahih Ibnu Khuzaimah lebih tinggi daripada Sahih Ibnu Hibban disebabkan syarat Ibnu Khuzaimah yang lebih ketat. Beliau akan berhenti daripada mensahihkan hadis disebabkan wujudnya sekecil-kecil kritikan yang ada pada sanad hadis.

- Malangnya kitab ini tidak sampai ke zaman kini secara lengkap. Hanya satu per empat daripada saiz sebenar kitab ini yang sampai ke tangan kita pada hari ini. Sahih Ibnu Khuzaimah yang dicetak pada hari ini hanya mengandungi tujuh bab sahaja, bermula bab wuduk sehingga bab manasik.

Rujukan:

- Al-Ta'rif al-Wajiz Bi Manahij Asyhar al-Musannifin Fi al-Hadith, Sayyid Abdul Majid al-Ghauri.

- Masadir al-Hadith Wa Maraji’uhu, Sayyid Abdul Majid al-Ghauri.

Ditulis oleh hamba Allah yang banyak silapnya:

Zulhusni Mat Resat
6/8/2019
Kuala Kangsar, Perak.


Tuesday, July 23, 2019

Hadis Palsu: Bercakap Di Masjid Memakan Pahala


الحَدِيث فِي الْمَسْجِد يَأْكُل الْحَسَنَات كَمَا تَأْكُل الْبَهِيمَة الْحَشِيش

"Bercakap di dalam masjid akan memakan kebaikan (pahala) sebagaimana haiwan memakan rumput."

Dalam lafaz yang lain:

الكلام المباح في المسجد يأكل الحسنات كما تأكل النار الحطب

"Bercakap perkara yang harus di dalam masjid memakan kebaikan (pahala) sebagaimana api memakan kayu bakar."

Hadis ini tidak ditemui asalnya oleh al-Hafiz al-'Iraqi dalam Takhrij Hadis Ihya'.  Menurut al-Fairuzzabadi juga, ia tidak ditemui asalnya. Hukum ini diikuti oleh para ulama selepasnya seperti Mulla 'Ali al-Qari dalam al-Masnu' dan al-Asrar al-Marfu'ah, al-'Ajluni dalam Kasyf al-Khafa, al-Fattani dalam Tazkirah al-Maudhu'at dan al-Syaukani dalam al-Fawaid al-Majmu'ah.

Imam Ibnu 'Abidin al-Hanafi dalam Radd al-Muhtar  berpendapat bahawa harus untuk bercakap perkara yang mubah di dalam masjid berdasarkan perbuatan Ahli Suffah yang sentiasa melazimi masjid, tidur dan bercakap-cakap di dalamnya. Begitu juga Imam Ibnu Hazm dalam kitab al-Muhalla menghimpunkan dalil-dalil akan keharusan bercakap perkara yang tiada dosa padanya di dalam masjid.

Di dalam Sahih Muslim juga ada diriwayatkan bahawa para sahabat bersembang di dalam masjid selepas solat Subuh tentang kehidupan mereka sewaktu zaman jahiliyyah dan mereka saling ketawa.  Rasulullah sallahu 'alaihi wasallam  pula tersenyum mendengar kisah mereka.

Manhaj Imam Ibnu Hibban Dalam Penyusunan Kitab al-Sahih



- Imam Ibnu Hibban (m. 354 H) menamakan kitab ini sebagai:

المسند الصحيح على التقاسم والأنواع من غير وجود قطع في سندها ولا ثبوت جرح في ناقلها

Tetapi seperti kebiasaan kitab hadis yang lain kitab ini terkenal sebagai Sahih Ibnu Hibban, nisbah kepada pengarangnya.
 
- Di dalam kitab ini, beliau meletakkan beberapa bab. Di dalam bab-bab tersebut terkandung beberapa buah kategori. Dalam setiap kategori tersebut lalu diletakkan beberapa buah hadis. Tujuan beliau adalah untuk memudahkan orang ramai menghafal hadis Nabi sallahu ‘alaihi wasallam. Namun demikian, penyusunan kitab ini dengan cara sedemikian menyukarkan orang awam untuk mengambil faedah daripada kitab ini. Oleh itu sebahagian ulama mengambil inisiatif untuk menyusun semula kitab ini berdasarkan bab-bab fekah sebagaimana kitab al-Sunan, antaranya al-Hafiz Mughlathai (m. 761 H), Ibnu Zuraiq (m. 803 H) dan Ibnu Balaban al-Farisi (m. 739 H) dengan kitab yang berjudul al-Ihsan Fi Taqrib Sahih Ibnu Hibban.

- Kitab ini mengandungi hadis sahih dan hasan kerana pengarangnya berpendapat bahawa tidak ada beza di antara hadis sahih dan hadis hasan. Hadis hasan di sisi beliau termasuk dalam kategori hadis sahih. Oleh itu, hadis-hadis dalam kitab ini sama ada ianya hadis sahih ataupun hadis hasan (menurut pandangan beliau) dan beliau tidak memasukkan hadis daif.

- Sebahagian ahli hadis menganggap beliau sebagai mutasahil oleh kerana beliau menamakan hadis hasan sebagai sahih. Demikian juga beliau dianggap mutasahil dalam menthiqahkan perawi hadis walaupun beliau dianggap sebagai seorang mutasyaddid ketika mendaifkan mereka.

Rujukan:

- Al-Ta'rif al-Wajiz Bi Manahij Asyhar al-Musannifin Fi al-Hadith, Sayyid Abdul Majid al-Ghauri.

- Masadir al-Hadith Wa Maraji’uhu, Sayyid Abdul Majid al-Ghauri.

Tuesday, July 16, 2019

Manhaj Imam al-Termizi dalam kitab al-Jami’


- Imam al-Termizi (m. 279 H) menamakan kitab ini sebagai ‘al-Jami’ al-Mukhtasar Min al-Sunan ‘An Rasulillah sallahu ‘alaihi wasallam Wa Ma’rifah al-Sahih Wa al-Ma’lul Wa Ma ‘Alaihi al-‘Amal’ tetapi ia lebih dikenali sebagai Sunan al-Termizi atau Jami’ al-Termizi, nisbah kepada pengarangnya.

- Kitab ini disusun berdasarkan bab-bab fiqh. Disebabkan itu ia juga dikenali sebagai al-Sunan. Selain itu beliau turut memuatkan hadis-hadis berkaitan manaqib, adab, tafsir dan lain-lain. Jumlah keseluruhan hadis-hadis hukum dalam kitab ini merangkumi separuh kitab ini.

- Beliau mengambil berat untuk mengulas tentang fiqh hadis (kefahaman dan hukum yang boleh diambil daripada hadis) dan mazhab-mazhab para ulama tentangnya serta ulasan kedudukan para perawi hadis.  

- Beliau tidak mengeluarkan hadis di dalam kitab ini melainkan hadis yang telah diamalkan oleh para fuqaha’ sebagaimana kata beliau: “Keseluruhan hadis yang terkandung dalam kitab ini ialah hadis yang telah diamalkan dan dengannya juga sebahagian ahli ilmu mengambil (hukum daripadanya) kecuali dua buah hadis....”

- Motivasi beliau untuk mengarang kitab ini adalah untuk mengumpulkan hadis-hadis dan athar-athar yang dijadikan dalil oleh fuqaha’, mengulas hadis-hadis tersebut, menyingkap ‘ilal (kecacatan) yang terkandung di dalamnya serta menjelaskan kesahihan dan kedaifan hadis tersebut.

- Beliau tidak melazimi untuk mengeluarkan kesemua hadis-hadis yang telah diamalkan kerana beliau mengarang kitab ini dalam bentuk ringkasan sebagaimana kata beliau di akhir kitab ini: “Dan telah aku susunkan kitab ini secara ringkas di mana aku berharap ada manfaat di dalamnya.”

- Beliau mengeluarkan sebahagian hadis yang ma’lul untuk menjelaskan ‘illahnya serta menyingkap sebab-sebab perlu ditolak hadis tersebut. Beliau juga mengeluarkan hadis-hadis yang sangat daif kerana ia membantu memahami hadis sahih atau hadis tersebut disokong oleh hadis sahih yang lain.

- Beliau tidak mengeluarkan di dalam kitab ini hadis-hadis perawi yang sangat daif kecuali beliau akan menjelaskan kedudukan hadis-hadis tersebut berdasarkan ijtihad beliau.

- Beliau melampirkan di akhir kitab ini sebuah kitab al-‘Ilal yang kemudiannya disyarahkan oleh Imam Ibnu Rajab al-Hanbali (m. 795 H) dengan sebuah syarahan yang lengkap. Kedua-dua kitab ini mengandungi faedah yang berharga yang diperlukan oleh para pengkaji hadis.

Rujukan:

- Al-Ta'rif al-Wajiz Bi Manahij Asyhar al-Musannifin Fi al-Hadith, Sayyid Abdul Majid al-Ghauri.

- Masadir al-Hadith Wa Maraji’uhu, Sayyid Abdul Majid al-Ghauri.